Styczeń 10th, 2010
Mikroekonomia
Jedna z dwóch najważniejszych, oprócz makroekonomii, dziedzina ekonomii. Zajmuje się ludzkimi zachowaniami i wyborami (decyzjami) w odniesieniu do względnie małych podmiotów, takich jak gospodarstwa domowe, firmy, gałęzie przemysłu lub pojedyncze rynki. W badaniach mikroekonomicznych gospodarkę danego kraju bądź regionu traktuje się jako zbiór podmiotów, nie zaś jako jeden organizm. Mikroekonomia, w swoim zakresie obejmuje kilka zagadnień. Pracuje nad teorią wyboru konsumenta, teorią postępowania producenta, konkurencją doskonała, konkurencją niedoskonała, konkurencją monopolistyczna, monopolem, oligopolem, ryzykiem i niepewnością w działaniach gospodarczych, rynkiem czynników produkcji, równowagą ogólną i dobrobytem oraz rola rządu. Zwraca ona uwagę na interakcje zachodzące pomiędzy podmiotami gospodarczymi, badając jak zachowania jednych podmiotów są uwzględniane przez inne i jak wpływają one na siebie wzajemnie. Bada też procesy jakie zachodzą na rynku narodowym, ale też na innych rynkach i pomiędzy nimi. Dla uproszczenia analizy może ona pomijać różne współzależności występujące w gospodarce, np. interwencje rządów w działalność gospodarczą. Ogólnie mikroekonomia zadaje pytania: co produkować, konsumować, jak wykorzystywać posiadane czynniki produkcji i jakim zmianom podlegają te decyzje po odkryciu nowych sposobów wytwarzania dóbr czyli nowych technologii. Jak widać, mikroekonomia przyjmuje perspektywę mikroskopu. Tym różni się od makroekonomii, która analizuje ludzkie postępowanie i wybory w odniesieniu do dużych rynków albo całej gospodarki.
Makroekonomia zajmuje się strukturą, osiągnięciami i zachowaniem gospodarki jako całości. Posługuje się ona wielkościami agregatowymi (zbiorczymi, dotyczącymi całej gospodarki) do badania prawidłowości występujących w gospodarce jako całości. Fundamenty makroekonomii w jej dzisiejszym kształcie stworzył John Maynard Keynes w latach 30 XX wieku. Można więc zauważyć, że funkcjonuje taki układ już od dawna. Głównym przedmiotem zainteresowań tej dziedziny ekonomii jest analiza zmierzająca do zrozumienia podstawowych czynników wyznaczających tendencje w zakresie produkcji dóbr i usług, bezrobocia, inflacji i bilansu płatniczego. Również ona wyjaśnia zjawiska dotyczące różnych zmian gospodarki rynkowej. Ogólny trend wzrostu gospodarki jest wynikiem wolno działających sił – rosnącej liczby ludności i lepszych technologii. Makroekonomia zajmuje się nie tylko badaniem gospodarki narodowej, ale podejmuje tez problemy światowej. Wynika to z tego, ze jedna nie może prawidłowo funkcjonować bez drugiej. Ich cechami wspólnymi są: łączny (globalny) popyt i podaż produktów i usług, średni poziom cen, poziom zatrudnienia, wielkość konsumpcji i inwestycji, czy dochody i wydatki budżetu państwa. Makroekonomia ma spełniać pięć bardzo ważnych funkcji. Pierwsza to funkcja teoriopoznawcza, czyli poznanie, opisanie, wyjaśnienie i przewidzenie prawidłowości w występowaniu zjawisk i procesów gospodarczych. Drugą jest aplikacyjna, dostarczająca wskazówek w zakresie kształtowania procesów gospodarczych oraz przesłanek dla polityki państwa. Trzecia to światopoglądowa, polegająca na zrozumieniu zjawisk gospodarczych pozwalających na formułowanie sądów wartościujących, dotyczących celów i pożądanych stanów gospodarki. Kolejna jest dydaktyczno-wychowawcza. Tutaj wiedza z zakresu makroekonomii pozwala społeczeństwu zrozumieć charakter zjawisk gospodarczych oraz dokonać oceny polityki makroekonomicznej państwa. Ostatnia jest funkcja prognostyczna, czyli uprzedzanie występowania określonych zjawisk gospodarczych i wyprzedzające przedsięwzięcie odpowiednich środków.
Koncesja jest to upoważnienie do wykonywania jakiejś działalności, głównie gospodarczej, wydawane przez władze administracyjne osobie fizycznej lub prawnej. Jest ona aktem administracyjnym wydawanym przez organy koncesyjne. Wprowadza się je w takich działalnościach, które mogą tworzyć zagrożenie dla człowieka lub państwa. Zawiera w sobie cechy pozwolenia, a zarazem różni się od niego tym że jest udzielana w pewnym tylko zakresie działalności gospodarczej. Koncesja jest niezbędna w przypadku działalności związanej z poszukiwaniem lub rozpoznawaniem złóż kopalin oraz ich magazynowania. Również wymagana jest, gdy przedsiębiorca ma doczynienia z materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją, oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym; jest związany z wytwarzaniem, przetwarzaniem, magazynowaniem, przesyłaniem, dystrybucją i obrotem paliwami i energią; domaga się jej również w przypadku ochrony osób i mienia, rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych, przewozów lotniczych. Koncesja ogranicza zasadę swobody działalności gospodarczej wprowadzając szczególne przesłanki jej wykonywania i uzależniając je od zgody organu koncesyjnego. Wniosek o udzielenie lub o zmianę koncesji zawiera: firmę przedsiębiorcy, oznaczenie jego siedziby i adresu albo miejsca zamieszkania i adresu oraz adresu głównego miejsca wykonywania działalności gospodarczej; numer w rejestrze przedsiębiorców lub w ewidencji oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP);określenie rodzaju i zakresu wykonywania działalności gospodarczej, na którą ma być udzielona koncesja.
Są to wszelkie środki materialne i niematerialne, które służą do wytworzenia produkcji. Wytworzone zostają towary i usługi, które następnie są wprowadzane na rynek. Istnieją trzy podstawowe i najważniejsze czynniki. Pierwszy to ziemia. Stanowi ona naturalny surowiec posiadane przez ludzi. zaliczamy tutaj grunty, surowce mineralne, dobra pochodzenia. Drugi czynnik to praca. Jest często rozumiana jako siła robocza (często zamiast pracy, za czynnik produkcji uważa się obecnie tzw. kapitał ludzki, czyli ocenę jakości pracy użytej do produkcji) lub inaczej mówiąc wysiłek ludzi wkładany w wytworzenie dóbr i usług. I ostatni to kapitał. Są to dobra wytworzone uprzednio takie jak zasoby pieniężne, maszyny, budynki, infrastruktura czy też wiedza i doświadczenie. Wszelkie czynniki użyte w produkcji wytwarzają nową wartość. W gospodarce rynkowej istnieje rynek każdego z czynników produkcji, na którym ustalana jest jego cena. Im mniejsza relatywna podaż danego czynnika produkcji, tym wyższa jego względna cena. Na podstawie dostępnych czynników produkcji i ich cen przedsiębiorstwo może określać jaka technologia produkcji będzie dla niego w danym momencie najlepsza. Technologia, która najbardziej wykorzystuje kapitał nazywana jest kapitałochłonna, natomiast wykorzystująca pracę nazywana jest pracochłonną. Czynniki produkcji dzieli się na stałe (czynnik którego nakład nie może ulec zmianie.) i zmienne (czynnik którego nakład może ulec zmianie nawet w krótkim okresie). Czynniki produkcji charakteryzują się dodatnią krańcową produktywnością , która spada wraz ze wzrostem nakładów danego czynnika.
Jest to takie prowadzenie samochodu, aby spalał jak najmniej paliwa, a przez to koszty jego utrzymania były jak najniższe. Nie chodzi tutaj naturalnie o to, aby ograniczać się z kupnem paliwa. Można starać się oszczędzać wszystko. Aby jeździć taniej przed skrzyżowaniem lub zakrętem należy po prostu zdjąć nogę z gazu i trzymanie cały czas włączonego biegu. Następnie trzeba wcisnąć sprzęgło i zredukować bieg, gdy obroty spadną do ok. 1500 na minutę. Robić tak powinno się tak aż do całkowitego zatrzymania się. Po drugie rozpędzenie pojazdu wymaga dużo więcej energii aniżeli utrzymanie stałej prędkości. Staranie się zatem o jak najrzadsze hamowanie i przyspieszanie na pewno pomoże w zaoszczędzeniu paliwa. Wszystkie części w samochodzie powinny działać sprawnie i regularnie należy je kontrolować. Jakakolwiek choćby mała usterka powoduje już wzrost zużycia. Są też inne części, które wydają się mieć niewiele wspólnego z paliwem, a jednak trzeba je wymienić lub poprawić, aby zredukować spalanie. Przede wszystkim na zużycie paliwa wpływa zmiana biegów przy możliwie najniższych obrotach. Dwójka – 20km/h, trójka – 30 km/h, czwórka – 40 km/h i piątka – 50 km/h. Jeśli chodzi o jazdę na piątym biegu przy 50 km/h nie jest to w żaden sposób niebezpieczne dla